Parlament Europejski przyjął raport dotyczący stanu Morza Bałtyckiego. Europoseł Piotr Müller głosował przeciwko całemu dokumentowi ze względu na kilka jego części, które są szkodliwe dla sektora charakter. Jednak w wyniku stanowczej presji i długich negocjacji, na głosowaniu plenarnym udało się wprowadzić do dokumentu ważne poprawki. Stanowią one realne wsparcie dla krajowego rybołówstwa oraz zdejmują z rybaków niesprawiedliwą, wyłączną odpowiedzialność za stan Bałtyku.
Poprawka europosła Piotra Müller: UE oficjalnie przyznaje się do błędu z 2019 roku
Wprowadzone do raportu poprawki diametralnie zmieniają dotychczasowe podejście instytucji unijnych do sytuacji na polskim wybrzeżu. Parlament Europejski oficjalnie uznał, że po drastycznym zamknięciu połowów dorsza w 2019 roku lokalni rybacy zostali pozostawieni bez należytego wsparcia ze strony Wspólnoty. Była to jedna z kluczowych poprawek, którą złożył europoseł Piotr Müller jako kontrsprawozdawca na etapie prac w Komisji Rybołówstwa (PECH). Zostałą przegłosowana większością 290 głosów, przy 165 głosach przeciw i 112 wstrzymujących się.
Komisja Europejska otrzymała jednoznaczne wezwanie do utworzenia zupełnie nowego mechanizmu finansowego. Ma być on dedykowany wyłącznie odbudowie rybołówstwa bałtyckiego. Nowe przepisy wprost wskazują na konieczność zadośćuczynienia rybakom za straty, które ponieśli w wyniku nakładanych przez Brukselę zakazów.
Ochrona małych flot i tożsamości Pomorza
Ważnym elementem wywalczonych zmian jest sprawiedliwa dystrybucja przyszłych środków pomocowych. Unijne wsparcie ma trafiać na modernizację sprzętu oraz ochronę unikalnej tożsamości kulturowej i gospodarczej nadmorskich miejscowości. Nowe zapisy mają skutecznie zapobiegać sytuacji, w której fundusze byłyby przejmowane wyłącznie przez potężne, międzynarodowe floty przemysłowe, kosztem lokalnych, rodzinnych przedsiębiorstw rybackich.
Rybacy to nie jedyna przyczyna problemów ekosystemu
Ostatni pakiet istotnych poprawek odnosi się bezpośrednio do stanu środowiska naturalnego Morza Bałtyckiego. Pierwotna wersja raportu w sposób jednostronny i krzywdzący obarczała winą sektor rybacki. Dzięki interwencji Piotra Müllera, ostateczny tekst dokumentu wprost precyzuje, że za trudną sytuację ekosystemu odpowiada złożony splot wielu innych czynników.
Wśród głównych winowajców wymieniono m. in. zanieczyszczenia chemiczne. Z jednej strony chodzi o wsparcie finansowe dla rozbudowy infrastruktury oczyszczania ścieków, aby realnie ograniczać dopływ zanieczyszczeń do morza, a także uwzględnić problem awarii i przeciążeń systemów kanalizacyjnych, które mają bezpośredni wpływ na stan środowiska morskiego.
W finalnym dokumencie znalazły się także inne poprawki, postulowane przez europosła Piotra Mullera dotyczące usuwania pozostałości po wojnach zalegających na dnie Bałtyku, a także podkreślenie, że rybacy nie odpowiadają za eutrofizację, zanieczyszczenia, zmiany klimatyczne czy nadmierną presję drapieżników.
To fundamentalna zmiana, która otwiera drogę do prowadzenia unijnej polityki morskiej opartej na faktach i nauce, a nie na szkodliwej ideologii.
– Próba przerzucania na rybaków wyłącznej odpowiedzialności za stan Bałtyku była rażącą niesprawiedliwością i wygodną, polityczną wymówką. Ludzie, którzy od pokoleń żyją z pracy na morzu, nie mogą samotnie płacić ceny za błędy urzędników. Cieszę się, że po trudnych negocjacjach udało się zmusić Unię do przyznania się do błędnych decyzji z 2019 roku – mówi europoseł Piotr Müller.
Choć w dokumencie ostatecznie znalazły się zapisy o kwestii oczyszczenia dna z zalegającej broni chemicznej z czasów wojny, rozbudowie infrastruktury i walce z awariami systemów kanalizacyjnych, przeciwdziałaniu niekontrolowanej działalności rosyjskiej „floty cieni” nie zmieniają one faktu, że sam raport nie jest idealny i wymagał głosowania przeciw.
Propozycje zmian oparte na głosie branży i nauki
Zgłoszone przez Piotra Müllera propozycje zmian na etapie prac w Komisji Rybołówstwa (PECH) miały na celu wykreślenie zapisów prowadzących do dalszego, automatycznego ograniczania rybołówstwa. Chodziło m. in. o propozycje dotyczące rygorystycznych buforów ostrożnościowych oraz rozwiązania zmierzające do badania możliwości zamykania większości łowisk.
Europoseł postulował również odejście od jednorocznych kwot połowowych na rzecz systemu wieloletniego. Takie rozwiązanie dawałoby rybakom i przetwórcom większą przewidywalność oraz możliwość planowania działalności gospodarczej w dłuższej perspektywie.
Wśród zgłoszonych propozycji znalazł się także wyraźny postulat, by przy ustalaniu kwot połowowych brać pod uwagę nie tylko cele środowiskowe, ale też sytuację społeczności przybrzeżnych. Dla wielu z nich rybołówstwo nadal pozostaje podstawą zatrudnienia, rozwoju lokalnego oraz funkcjonowania powiązanych sektorów, w tym turystyki.
– Zaproponowałem 87 poprawek opartych na zdrowym rozsądku, wytycznych polskich naukowców z Morskiego Instytutu Rybackiego i apelach rybaków oraz przetwórców. Chodziło o to, by polityka wobec Bałtyku nie była oderwana od rzeczywistości i nie odbywała się kosztem ludzi, którzy od pokoleń żyją z pracy na morzu – podkreśla Piotr Müller.
W zgłoszonych propozycjach zmian Piotr Müller zwracał również uwagę na kwestie, które w debacie o Bałtyku są często marginalizowane, choć mają fundamentalne znaczenie dla jego stanu. Chodzi przede wszystkim o potrzebę skoncentrowania się na rzeczywistych źródłach problemu, a nie na przerzucaniu odpowiedzialności wyłącznie na rybaków.
Wśród najważniejszych postulatów znalazły się:
- wsparcie finansowe dla rozbudowy infrastruktury oczyszczania ścieków, aby realnie ograniczać dopływ zanieczyszczeń do morza,
- uwzględnienie problemu awarii i przeciążeń systemów kanalizacyjnych, które mają bezpośredni wpływ na stan środowiska morskiego,
- stworzenie stałego mechanizmu finansowania mapowania i usuwania pozostałości po wojnach zalegających na dnie Bałtyku,
- zwrócenie uwagi na działania Rosji, problem przeławiania oraz aktywność tzw. floty cieni, czyli statków działających poza przejrzystymi i uczciwymi regułami rynku.
LINK do zgłoszonych poprawek – https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-10-2026-0121_PL.html#_section3
Linki do zgłoszonych poprawek:
https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/PECH-AM-778396_PL.pdf
https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/PECH-AM-779725_PL.pdf